ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ: ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಸಪ್ತಪದಿ ಇಲ್ಲದ ಮದುವೆ ಅಸಿಂಧು; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು!

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವೀಸಾ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Marriage Certificate) ಪಡೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕುರಿತು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೌಕಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಾರಿದೆ.

ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ‘ಜಂಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ’ ಅಥವಾ ‘ವೀಸಾ’ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ!

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟಿನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮಸಿಹ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರ: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹವು ಕೇವಲ ಒಂದು ‘ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ’ (Commercial Transaction) ಅಥವಾ ಹಾಡು-ಕುಣಿತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಅದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಬುನಾದಿಯಾದ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರ (Sacrament).
• ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರವೇ ಅಂತಿಮವಲ್ಲ: ಮದುವೆಯ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Marriage Certificate) ಹೊಂದಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಕಡ್ಡಾಯ: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7 (Section 7) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಸಪ್ತಪದಿ’ ವಿಧಿ ನಡೆಯಲೇಬೇಕು. ಇವು ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನಡಿ ‘ಸೋಲೆಮನೈಸ್ಡ್’ (Solemnized) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಡಾಲಿ ರಾಣಿ v/s ಮನೀಶ್ ಕುಮಾರ್

ಈ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಕರಣವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಿಂದ ವಿವಾಹ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಟಾಗಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಅಸಲಿ ವಿಷಯ ಹೊರಬಂದಿತು. ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮದುವೆ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ!

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ 142ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮದುವೆಯೇ ನಡೆದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಮದುವೆ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ:

ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆ: ವೀಸಾ ಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮದುವೆಯ ಆಚರಣೆ ಮಾಡದೆ ಕಳ್ಳಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಪಡೆಯುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ.

ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಈ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡದಿರಿ!

ಇತ್ತೀಚಿನ ಟ್ರೆಂಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ‘ಜಂಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ’ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ವೀಸಾ ಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮದುವೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಾನೂನಿನ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ

ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ನೋಂದಾಯಿತ ವಿವಾಹ (Registered Marriage) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಹಾರ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಪತ್ರಕ್ಕಿಂತ ನಿಮ್ಮ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಪುರಾವೆಗಳು ನಾಳೆ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

FAQs

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕೇವಲ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಮದುವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೇ?

ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಸಪ್ತಪದಿ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೇ?

ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7ರ ಪ್ರಕಾರ ಸಪ್ತಪದಿ ತುಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಮದುವೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಶಿವರಾಜ

“ಶಿವರಾಜ್ ಅವರು NeedsOfPublic.in ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ 6 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳನ್ನು (Scholarships) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುವಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದೈನಂದಿನ ಹವಾಮಾನ ವರದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.”