ಹೆಂಡತಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡಲು ಹಣವಿಲ್ಲ ಎಂದ ಗಂಡನಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತರಾಟೆ; “ಸಾಲ ಮಾಡಿಯಾದರೂ ಹಣ ಕೊಡು” ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಖಡಕ್ ಆದೇಶ!

ನವದೆಹಲಿ: ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆದಿದೆ. “ನನ್ನ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ, ಪತ್ನಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಪತಿಯ ವಾದವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಆತನಿಗೆ ತೀವ್ರ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

“ಸಾಲ ಮಾಡಿಯಾದರೂ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ”: ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟು ನುಡಿ

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ Vikram Nath ಮತ್ತು Sandeep Mehta ಅವರಿದ್ದ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. “ನಿಮಗೆ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೇ ಗೌರವದಿಂದ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆಕೆ ನಿಮಗೂ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ ಸಂಸಾರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಆಕೆಯ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಸಾಲ ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ, ಆದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಟುವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪತಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ವಾದ

ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಪತಿಯು ತನ್ನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ವಿಚಿತ್ರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದನು:

• ತಾನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರನಾಗಿದ್ದು, ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 325 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
• ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ ನನ್ನ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಕೇವಲ 9,000 ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ.
• ಹೀಗಿರುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ತಿಂಗಳಿಗೆ 12,000 ರೂಪಾಯಿ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಆತ ವಾದಿಸಿದನು.

ಆದರೆ ಈ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ದಿನಗೂಲಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ನೀಡುವ ಕಂಪನಿ ಯಾವುದು? ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪೀಠವು, ಪತಿಯ ವಾದವು ನಂಬಲರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿತು.

ಹೆಂಡತಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ಏನಿತ್ತು?

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆಳ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಪತ್ನಿಗೆ 6,00,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಮೊತ್ತ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಪತ್ನಿ ಮೊದಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಆಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಜೀವಿತಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 12,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡಬೇಕು.
2. ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ (Lump sum) 30,00,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶದ ಕಾನೂನು (Alimony Laws in India)

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಣಿತದ ಸೂತ್ರವಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

• Hindu Marriage Act: ಸೆಕ್ಷನ್ 24 (ಮಧ್ಯಂತರ ಜೀವನಾಂಶ) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 25 (ಶಾಶ್ವತ ಜೀವನಾಂಶ).
• BNSS (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita): ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಹಿಂದೆ ಇದು CrPC ಸೆಕ್ಷನ್ 125 ಆಗಿತ್ತು).
• Supreme Court Guidelines: 2020 ರ ರಜನೀಶ್ ವರ್ಸಸ್ ನೇಹಾ ಪ್ರಕರಣದಂತೆ, ದಂಪತಿಗಳ ಆಸ್ತಿ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆದಾಯದ ಶೇ. 25 ರಿಂದ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• High Court Precedent: 2025 ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪಿನಂತೆ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಿರುವ ಪುರುಷ “ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ನೆಪ ಹೇಳಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಆತ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಪಟ್ಟಾದರೂ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ಜೀವನಾಂಶ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು

ಒಂದು ವೇಳೆ ಪತಿಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ 12,000 ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲನಾದರೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ:

• ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು: ಪತ್ನಿಯು ‘ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಂಡನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಸಂಬಳ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ: ಹಣ ಪಾವತಿಸದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಬಾಕಿಗೆ, ಗರಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ವಿನಾಯಿತಿ: ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಉದ್ಯೋಗ ಹೋದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 127 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರುವಂತಿಲ್ಲ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಆದೇಶವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪತಿಯಂದಿರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಜೀವನಾಂಶದ ವಿವರಗಳ ಪಟ್ಟಿ:

ವಿವರ	ಮಾಹಿತಿ
ಪತ್ನಿಯ ಬೇಡಿಕೆ	ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹12,000 ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ₹30 ಲಕ್ಷ
ಕೋರ್ಟ್ ನಿಲುವು	ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಿರುವ ಪುರುಷ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ
ಪಾವತಿ ಪ್ರಮಾಣ	ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತಿಯ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯದ ಶೇ. 25 ರಿಂದ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು
ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ	ಹಣ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಆಸ್ತಿ ಜಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಿವಿಲ್ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ

ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ನಂತರವೂ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ

ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು “ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆ ನೀಡಿ ಜೀವನಾಂಶದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸುಳ್ಳು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಾದಗಳಿದ್ದರೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಉತ್ತಮ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಗಂಡನಿಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಜೀವನಾಂಶ ಕೊಡಬೇಕೇ?

ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗಂಡನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢನಾಗಿದ್ದರೆ ಆತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಯಾದರೂ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸಾಕಬೇಕು. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಎಂಬ ನೆಪ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಜೀವನಾಂಶ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ?

ಉತ್ತರ: ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಬಾಕಿ ಹಣಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕಿದೆ.

ಮನೆ ಕಟ್ಟುವವರಿಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಕೊಡುಗೆ: ಬಸವ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಿಗಲಿದೆ ₹2 ಲಕ್ಷ ಸಹಾಯಧನ! ಇಂದೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ

ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.