ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
ರೈತರ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಕಾಲುದಾರಿ ಮತ್ತು ಬಂಡಿದಾರಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.
ದಾರಿ ಅತಿಕ್ರಮಣವಾದರೆ ನೇರವಾಗಿ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ತೆರವು ಮಾಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
1966ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಕಂದಾಯ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ 1973ರ ಸಿಆರ್ಪಿಸಿ ಕಲಂ 147ರ ಅಡಿ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ.
ಬೆಂಗಳೂರು: ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಜೊತೆ ಜಗಳ, ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ‘ಕಾಲುದಾರಿ’ ಅಥವಾ ‘ಬಂಡಿದಾರಿ’ಯನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನವರು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಹಾಗಾದರೆ ನೀವು ಇನ್ಮುಂದೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಇದೀಗ ರೈತರ ಪರವಾದ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದೆ.
ರೈತರ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ನಕ್ಷೆಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಯಾರಾದರೂ ಈ ರೀತಿ ದರ್ಪ ತೋರಿದರೆ, ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ದೂರು ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಪೊಲೀಸ್ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ!
ದಾರಿ ಅತಿಕ್ರಮಣವಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಗ್ರಾಮದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (Village Map) ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಯಾವುದೇ ದಾರಿಯನ್ನು ಯಾರೇ ಮುಚ್ಚಿದರೂ, ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತಾಲೂಕಿನ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ (Tahsildar) ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಅತಿಕ್ರಮಣ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಮ್ಮ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ನಿಯಮಗಳಿವೆ:
- ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಕಂದಾಯ ನಿಯಮಗಳು 1966 (ನಿಯಮ 59): ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಭೋಗದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರು ಒಪ್ಪುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೋಂದಣಿ (Registration) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್ 1882 (Indian Easements Act): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ದ್ವೇಷದಿಂದಲೋ, ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದಲೋ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.
- ದಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ 1973 (CrPC ಕಲಂ 147): ಜಮೀನಿನ ದಾರಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹಕ್ಕಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಗಲಾಟೆಯಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಭಂಗ ಉಂಟಾದಾಗ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿವಾದವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹಾಗೂ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾರಿಗಳಿದ್ದರೂ ಹಲವೆಡೆ ಪ್ರಭಾವಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು (VA) ಮತ್ತು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರೂ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ರೈತರಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತಿರುವ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯು, 2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20ರಂದು ವಿಶೇಷ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ರೈತರ ದಾರಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಖಡಕ್ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಆದರೆ ನೆನಪಿರಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2023 ರಂದೇ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ರೈತರ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿ (AC) ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ (DC) ಗಮನಕ್ಕೆ ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಕಳಕಳಿ: ಜಮೀನಿನ ದಾರಿ ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ರೈತರು ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಬಿಡುವಂತಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರಿಗೂ, ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳಿಗೂ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
1. ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ನಕ್ಷೆ (Village Map) ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
2. ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ದೂರಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ
ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Sagari leads the ‘Government Schemes’ vertical at NeedsOfPublic.in, where she decodes the latest Central and State government policies for the common citizen. She has over 3 years of experience tracking welfare programs like PM Kisan, Ayushman Bharat, and State Ration updates. Her goal is to ensure every reader understands their eligibility and benefits without confusion. Sagari strictly verifies all updates from official government portals before publishing. Outside of work, she is an advocate for digital literacy in rural India.”
Connect with Sagari:


WhatsApp Group




