Property Rights: ಮಗಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ತವರಿನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಎಷ್ಟು? ಕಾನೂನು ಹೇಳುವುದೇನು?

ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ “ಕೊಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣು ಕುಲದ ಹೊರಗೆ” ಎನ್ನುವ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಗಾದೆಯೊಂದು ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅನೇಕರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರೂ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರು.

ಹಾಗಾದರೆ, ಮದುವೆಯಾಗಿ ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? 2005 ರ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಈ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. 2005ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ

1956 ರ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಕೇವಲ ಅವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2005 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿತು.

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ “ಸಹ-ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ” (Coparcener) ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅಂದರೆ, ಮಗನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಎಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಅಂತಹದ್ದೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಗಳಿಗೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

2. ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇದೆಯೇ?

ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, “ನನ್ನ ಮದುವೆಯಾಗಿ 20 ಅಥವಾ 30 ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ, ಈಗ ನಾನು ಆಸ್ತಿ ಕೇಳಬಹುದೇ?” ಎಂಬುದು.

ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೇಳಬಹುದು. ಮಗಳ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಮಿತಿ (Time Limit) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಎಷ್ಟೇ ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಗಳು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2005 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಂದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮಗಳಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

3. ಯಾವ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿದೆ?

ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ:

• ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property): ಇದು ತಾತ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ. ಇಂತಹ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯು ಮಗಳ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ದಾನ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
• ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property): ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ. ಈ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ತಂದೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಇದನ್ನು ಮಗಳಿಗೆ ಕೊಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಿಡಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ‘ವಿಲ್’ (Will) ಮೂಲಕ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟರೆ, ಮಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೂ ನೀವು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಎರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು

4. ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ತಂದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆಯು ಯಾವುದೇ ಮರಣ ಶಾಸನ (Will) ಬರೆಯದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರೆ, ಅವರ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು Class I Heirs (ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು) ನಡುವೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ:

1. ತಂದೆಯ ಪತ್ನಿ (ತಾಯಿ)
2. ಮಗ
3. ಮಗಳು
4. ತಂದೆಯ ತಾಯಿ (ಬದುಕಿದ್ದರೆ)

ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಜನರಿಗೂ ಆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಸೊಸೆಗೆ ತನ್ನ ಮಾವನ ಅಥವಾ ಅತ್ತೆಯ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾದ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ನೆನಪಿರಲಿ:

• ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗಳು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಬೇಡವೆಂದು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಹುದು (Release Deed).
• 2005 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕೇವಲ ಹಿಂದೂ, ಜೈನ್, ಸಿಖ್ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಕೇಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕಾದರೂ, ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಾನೂನು ಸಮರಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿ ‘ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ’ (Ancestral) ಹೌದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಳೆಯ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಹಣಿ (RTC) ಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ತಂದೆ ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದರೆ ಆಸ್ತಿ ಕೇಳಬಹುದೇ?

ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಖಂಡಿತ ಕೇಳಬಹುದು. ಆಸ್ತಿಯು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ತಂದೆ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆ ಆಸ್ತಿ ಪಾಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ಹಣವು ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲಿಗೆ ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪಾಲು ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಲೇಖನವು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪರಿಣಿತ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.

Karnataka Weather: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೈ ನಡುಗಿಸುವ ಚಳಿ! 8.8 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ಕುಸಿದ ತಾಪಮಾನ; ಇಂದಿನ ತಾಪಮಾನ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.