ರೈತರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಭರ್ಜರಿ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ: ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಬಂಡಿದಾರಿ-ಕಾಲುದಾರಿ’ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್; ಹೊಸ ಆದೇಶ ಪ್ರಕಟ!

ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದ ಅನ್ನದಾತರಿಗೆ ಜಮೀನಿನ ದಾರಿ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುದಿನಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪರರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ‘ಕಾಲುದಾರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಬಂಡಿದಾರಿ’ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯು ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ರೈತರ ದಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದೇಕೆ?

ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಲು ಪಕ್ಕದ ರೈತರ ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನುಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ ಅಥವಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಭೂಮಾಲೀಕರು ಪಕ್ಕದ ರೈತರಿಗೆ ದಾರಿ ಬಿಡದೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ:

• ಕೃಷಿ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಜಮೀನಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಬೆಳೆದ ಫಸಲನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಲಾಗದೆ ರೈತರು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಗ್ರಾಮ ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? (ನಿಯಮಗಳ ವಿವರ)

ರೈತರ ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 3 ಕಾನೂನು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:

1. ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಕಂದಾಯ ನಿಯಮಗಳು 1966 (ನಿಯಮ 59): ಈ ನಿಯಮದಡಿ ‘ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು’ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಭೋಗದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಮೀನಿನ ಭಾಗಿದಾರರು ಒಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಈ ದಾರಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ (RTC) ನಮೂದಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
2. The Indian Easement Act, 1882: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭೂಮಾಲೀಕನೂ ತನ್ನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ‘Easement’ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನವರು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
3. Code of Criminal Procedure (CrPC) 1973, ಕಲಂ 147: ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಭಂಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಗಿರುವ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆಗಳು

ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಆದೇಶದಂತೆ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ದಾರಿ ವಿವಾದಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್‌ಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ:

• ನಕಾಶೆ ದಾರಿ ತೆರವು: ಗ್ರಾಮ ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ (Village Map) ಗುರುತಿಸಲಾದ ಕಾಲುದಾರಿ ಅಥವಾ ಬಂಡಿದಾರಿಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಕೂಡಲೇ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕು.
• ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ: ಅನ್ಯ ಕೃಷಿ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಭೂಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಿ, ಸುಗಮ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.
• ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವುದು: ದಾರಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಿಂತುಹೋಗುವಂತಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ದಾರಿ ಒದಗಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ದಶಕಗಳ ಹಳೆಯ ‘ದಾರಿ ಜಗಳ’ಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ದಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರದ ವಿವರಗಳು

ಮುಖ್ಯ ಸೂಚನೆ: ಗ್ರಾಮ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (Village Map) ದಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಯಾರೂ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತು ಎಂದು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರೆ ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯಾ ದಂಡ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಎರಡೂ ಇದೆ.

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ

ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ದಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ‘ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯಾಪ್’ (Village Map) ಅನ್ನು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ದೂರು ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಈ ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿದರೆ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವೇಷಕ್ಕಿಂತ ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮ, ಆಗದಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನಿನ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ನನ್ನ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಉತ್ತರ: ನೀವು ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಆದೇಶದಂತೆ ಅವರು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ದಾರಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದಾರಿ ಕೇಳಬಹುದೇ?

ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ‘ಈಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್’ ಪ್ರಕಾರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ರೈತರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾರಿಗಳಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತಿಲ್ಲ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅನುಭೋಗದ ಹಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದಾರಿ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ: 2026ರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯ ಇಲಾಖಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಆಹ್ವಾನ – ಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.