ಅನಿಲ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಈ ಸಿಂಪಲ್ ಟ್ರಿಕ್ ಬಳಸಿ

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ (LPG Cylinder) ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸುವ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅನಿಲ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಖಾಲಿಯಾದಾಗ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣ (Chalk) ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿಮ್ಮ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಗ್ಯಾಸ್ ಬಾಕಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು.

ಈ ‘ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರ’ದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಂತ ಹಂತದ ವಿಧಾನ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವಿಜ್ಞಾನವೇನು? (The Science Behind It)

ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಒಳಗೆ ಅನಿಲವು ದ್ರವ ರೂಪದಲ್ಲಿ (Liquid LPG) ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರವವಿರುವ ಭಾಗವು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ (ಗ್ಯಾಸ್ ಇರುವ ಭಾಗ) ಖಾಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ನೀರು ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದಿಂದ ಗುರುತು ಮಾಡಿದಾಗ, ಉಷ್ಣಾಂಶದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ:

1. ಖಾಲಿ ಇರುವ ಭಾಗ: ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಲೋಹದ ಭಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿದ ನೀರು ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ಗೆರೆ ಬೇಗನೆ ಒಣಗುತ್ತದೆ (Dry ಆಗುತ್ತದೆ).
2. ಗ್ಯಾಸ್ ಇರುವ ಭಾಗ: ಇಲ್ಲಿ ದ್ರವ ರೂಪದ ಅನಿಲ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಭಾಗ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಅಥವಾ ಒದ್ದೆ ಗೆರೆ ಆವಿಯಾಗಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒದ್ದೆಯಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಗ್ಯಾಸ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಈ 4 ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನಿಲದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಪಾಲಿಸಿ:

• ಹಂತ 1: ಮೊದಲು ಒಂದು ಸೀಮೆಸುಣ್ಣವನ್ನು (Chalk) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಒದ್ದೆಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
• ಹಂತ 2: ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಕೆಳಭಾಗದವರೆಗೆ ಲಂಬವಾಗಿ (Vertical line) ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಗೆರೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಿರಿ.
• ಹಂತ 3: ಈಗ ಸುಮಾರು 2 ರಿಂದ 3 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಿ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಗಾಳಿ ಹಾಕಬೇಡಿ, ಅದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡಿ.
• ಹಂತ 4: ಈಗ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೆರೆ ಅಥವಾ ನೀರು ಬೇಗನೆ ಒಣಗಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಎಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಸಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಒದ್ದೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅನಿಲ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Important Tips):

ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಹೊಸ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬಂದಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ:

• ತೂಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ: ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದ ತಂತ್ರವು ಅಂದಾಜು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅನಿಲದ ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣ ತಿಳಿಯಲು ತೂಕ ಮಾಡುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ. ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಬಳಿ ಇರುವ ತೂಕದ ಯಂತ್ರ (Weight Scale) ಮೂಲಕ ತೂಕ ಮಾಡಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು.
• ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿ: ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಿಲದ ನಿವ್ವಳ ತೂಕ 14.2 kg ಇರಬೇಕು. ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಖಾಲಿ ತೂಕವನ್ನು (Tare Weight) ನಮೂದಿಸಿರುತ್ತಾರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 15.8 kg). ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಒಟ್ಟು ತೂಕ (30 kg) ನಿಮ್ಮ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
• ಅನಿಲ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿ: ಹೊಸ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸೀಲ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಅನಿಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಸಿಲಿಂಡರ್ ತೂಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ವಿವರ	ಪ್ರಮಾಣ (ಗೃಹಬಳಕೆ)
ಅನಿಲದ ನಿವ್ವಳ ತೂಕ (Net Weight)	14.2 ಕೆಜಿ
ಖಾಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತೂಕ (Tare Weight)	ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿರುತ್ತದೆ (ಸುಮಾರು 15-16 ಕೆಜಿ)
ಒಟ್ಟು ತೂಕ (Gross Weight)	ಅನಿಲದ ತೂಕ + ಖಾಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತೂಕ

ಗಮನಿಸಿ: ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಬಳಿ ಇರುವ ತೂಕದ ಯಂತ್ರ (Weight Scale) ಮೂಲಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತೂಕ ಮಾಡಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು. ತೂಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ: ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ‘Tare Weight’ ಅಂತ ಬರೆದಿರೋದನ್ನ ಮೊದಲು ಗಮನಿಸಿ. ಒಂದುವೇಳೆ ನೀವು ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಾಗ ಗೆರೆ ಪೂರ್ತಿ ಒಣಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಎಚ್ಚರವಿರಲಿ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದ ಗೆರೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಒಂದೇ ತರ ಒಣಗಿದರೆ ಏನರ್ಥ?

ಉತ್ತರ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಗೆರೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಒಣಗಿದ್ದರೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪೂರ್ತಿ ಒದ್ದೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಸಿಲಿಂಡರ್ ತೂಕ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಯಾರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು?

ಉತ್ತರ: ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ. ಅವರು ಸ್ಪಂದಿಸದಿದ್ದರೆ ಆಯಾ ಕಂಪನಿಯ (Indane, HP, Bharat) ಟೋಲ್ ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.

ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಭರ್ಜರಿ ಉಡುಗೊರೆ! ₹3,000 ಪಿಂಚಣಿ ಜೊತೆಗೆ  ₹2 ಲಕ್ಷ ವಿಮೆ

ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.