ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿವೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲೂ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಹತ್ತಾರು ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಲ್ (Will) ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ವಾರಸುದಾರರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ: ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನೇಕರು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಜ್ಜರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ೪ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಣದ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಆಸ್ತಿಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ.

2. ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ ಸಾಲದು

ಆಸ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ (Registration) ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಸ್ತಿಯ ರೂಪಾಂತರ (Mutation) ಮಾಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಪಹಣಿ/RTC) ಮಾಲೀಕರ ಹೆಸರು ಬದಲಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಸ್ತಿಯ ವಿಧ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

3. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನ

ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನೀವು ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

• ವಿಲ್ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ: ಮಾಲೀಕರು ವಿಲ್ ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ಹಾಕಬಹುದು.
• ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ: ಎಲ್ಲ ವಾರಸುದಾರರು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ.

4. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವರು ವಿಲ್ ಮಾಡದೆ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು:

• ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ (Family Settlement): ಸಬ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದ ಪತ್ರವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು.
• ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (NOC): ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ‘ನಮಗೆ ಈ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಪಡೆಯಬೇಕು.
• ಪರಿಹಾರದ ವಿವರ: ಆಸ್ತಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಯಾವುದಾದರೂ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ನಗದು ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಬೇಕು.
• ವಾರಸುದಾರರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ವಾರಸುದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (Survival Certificate) ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

5. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

1. ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
2. ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ರಸೀದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
3. ವಿವಾದಗಳಿದ್ದರೆ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆ (Partition Suit) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ.

ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ – ಒಂದು ನೋಟ

ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆ: ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವಾರಸುದಾರ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಳಂಬವಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ

ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ “ವಂಶವೃಕ್ಷ” (Genealogical Tree) ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಯ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.

FAQs (ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಿಲ್ (Will) ಇದ್ದರೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಬೇಕೇ?

ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ವಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ (Mutation) ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಉತ್ತರ: ಕೇವಲ ಸೇಲ್ ಡೀಡ್ ಅಥವಾ ವಿಭಜನಾ ಪತ್ರವಿದ್ದರೆ ನೀವು ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗಲು ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯ.

ಆಸ್ತಿದಾರರೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇವಲ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕಾಗಲ್ಲಾ ಈ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕು

ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.