- ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ.
- ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪಹಣಿ ಮತ್ತು ಇಸಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಆಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಅನ್ವಯ, ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳೇನು ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಯಾರಿಗೆಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿದೆ?
ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ಪಾಲು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರು:
- ಮಗ ಮತ್ತು ಮಗಳು: ತಂದೆಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈಗ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. 2005 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸಹ ವಿಭಜನೆಯಾಗದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
- ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು: ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಜ್ಜನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಪಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇವರು ಅರ್ಹರು.
ಆಸ್ತಿಯ ವಿಧಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ
ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನ ಅದು ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಅವಶ್ಯಕ:
- ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property): ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆ ಮಾಲೀಕರು ತಮಗಿಷ್ಟ ಬಂದವರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಯಿಲು (Will) ಬರೆಯಬಹುದು.
- ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property): ಕನಿಷ್ಠ 4 ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ವಿಭಜನೆಯಾಗದೆ ಬಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಜನ್ಮತಃ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
- ಪಹಣಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಟಿಸಿ (RTC): ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನು ಇರುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಂದಾಯ ಕಚೇರಿಗೆ (Tahsil Office) ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪಹಣಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್, ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕರ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
- ಬಾಧ್ಯತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Encumbrance Certificate – EC): ಉಪ-ನೋಂದಣಿದಾರರ (Sub-Registrar) ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ 15 ರಿಂದ 30 ವರ್ಷಗಳ ಇಸಿ (EC) ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
- ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು: ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಕ್ರಯಪತ್ರ (Sale Deed), ವಿಭಜನಾ ಪತ್ರ (Partition Deed) ಅಥವಾ ದಾನ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ. ಇವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಆಸ್ತಿ ವಿವರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
| ವಿವರ | ಅರ್ಹತೆ / ದಾಖಲೆ | ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ |
|---|---|---|
| ಹಕ್ಕು | ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಪ್ತ | ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ |
| ಮುಖ್ಯ ದಾಖಲೆ | ಪಹಣಿ ಮತ್ತು ಇಸಿ (EC) | ಉಪ-ನೋಂದಣಿದಾರರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ |
| ಆಸ್ತಿ ವಿಧ | ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ | ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ |
| ವಿಲ್ (Will) | ಮರಣಶಾಸನ | ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಅದರಂತೆಯೇ ಹಂಚಿಕೆ |
ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಏನು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಆಸ್ತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ‘Partition Suit’ (ವಿಭಜನಾ ದಾವೆ) ಹೂಡಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆ: ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಪತ್ರಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಹತ್ತಿರದ ಉಪ-ನೋಂದಣಿದಾರರ (Sub-registrar) ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ‘Certified Copy’ ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದವಿದ್ದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ
ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡಿ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವ ಮೊದಲು, ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ‘ವಂಶವೃಕ್ಷ’ (Family Tree) ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜನ ಹೆಸರು ಇಂದಿಗೂ ಇದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ‘ಖಾತಾ ಬದಲಾವಣೆ’ (Mutation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಸದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ?
ಉತ್ತರ: ಅದು ಅವರ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ (ಅವರೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು) ಮಾರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮಗಳು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ನುರಿತ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ
ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ನೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Shivaraj is the Lead Editor at NeedsOfPublic.in with over 4 years of experience tracking Indian government schemes and educational updates. He specializes in simplifying complex notifications from the Central and State governments to help the public understand their benefits. Before joining NeedsOfPublic, Shivaraj worked as a Content Writer focusing on Civic issues. When he isn’t decoding the latest circulars, he enjoys reading about digital literacy.”
Follow Shivaraj on:


WhatsApp Group




